دوشنبه - ۲۵ آذر - ۱۳۹۸
Dec 16 2019
ساعت :

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی آیین نکوداشت اندیشمند فرزانه  دکتر فرهنگ رجایی به همت گروه علوم سیاسی خانه اندیشمندان علوم انسانی و با  همکاری انجمن علوم سیاسی و انجمن مطالعات صلح عصر چهارشنبه 6 آذر 98 در سالن فردوسی این مجموعه برگزار گردید.

در این نشست دکتر شجاع احمدوند، دکتر فرشاد شریعت، دکتر حبیب الله فاضلی، دکتر داود فیرحی، دکتر محمدتقی قزلسفلی، دکتر حمیرا مشیرزاده، دکتر قدیر نصری، دکتر حسینعلی نوذری به عنوان سخنران حضور داشتند.

در آغاز این نشست دکتر شجاع احمدوند دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی در بیان ویژگی های شخصیتی و اخلاقی دکتر فرهنگ رجایی، ایشان را انسانی اعتدال‌گرا و اخلاقمند معرفی نمود و انتخاب ایران باستان برای پژوهش را که نوعی تعادل و اخلاق‌مداری در آنجا هم وجود دارد مؤید این مدعا دانست. وی افزود: تاکید و انتخاب شخصیت‌هایی نظیر زرتشت و کنفوسیوس که شخصیت های متعادلی هستند، موید آن است. وی در ادامه به بیان ویژگی های علمی و آثار استاد فرهنگ اشاره کرد و گفت: کارهای ایشان در سه دسته جای می‌گیرد. کارهای صرفاً تئوریک مثل کتاب فهم نظریه سیاسی. دوم کتاب‌های کاربردی‌تر، مثل مشکله هویت ایرانیان. دسته سوم کتاب‌های ترکیبی که یک مبنای نظری در آنها وجود دارد و بر اساس آن کارهای تاریخی و فرهنگی اعم از جهانی و منطقه‌ای دنبال می‌شود.

 

عالم علوم سیاسی باید خاصیت رابین‌هودی داشته باشد.

حبیب‌الله فاضلی استادیار علوم سیاسی دانشگاه تهران به عنوان سخنران بعدی مراسم گفت: اگر دانشجوی علوم سیاسی از متون کلاسیک و پایه فاصله بگیرد، به نوعی ژورنالیسم تبدیل می‌شود و اساتیدش به‌ جای تمنای حقیقت طالب شهرت می‌شوند.

وی در ادامه افزود: دیوید ریچی نظریه پرداز علوم سیاسی می‌گوید عالم علوم سیاسی باید نوعی خاصیت رابین‌هودی داشته باشد و میان علوم و متون پایه با زندگی روزمره و وضعیت اکنون تردد کند. یکی از این افراد قابل ذکر در این زمینه آقای فرهنگ رجایی است.

 

رجایی عالم علوم سیاسی را فیلسوف محض نمی‌دانست.

دیگر سخنران این مراسم دکتر داوود فیرحی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بود. ایشان در ابتدای سخنان خود سابقه آشنایی با فرهنگ رجایی را به تجربه تدریس او در دانشگاه باقرالعلوم ارجاع داد و گفت: در آن زمان شخصیت‌هایی نظیر فرهنگ رجایی، حسین بشیریه، احمد نقیب زاده و محمود سریع القلم در باقرالعلوم تدریس می‌کردند. من در آنجا با ایشان آشنا شدم. رجایی انسانی خوشرو، شاداب و امیدآفرین است. ایشان خیلی زود می‌توانست مسئله خود را به مسئله شاگردان منتقل کند.

فیرحی در ادامه گفت: یکی از دغدغه های فرهنگ رجایی در آن زمان این بود که چطور می توان درست اندیشید؟ ایشان آن زمان معتقد بود که متفکر سیاسی یک فیلسوف محض نیست. برای او حقیقت‌هایی در جامعه وجود دارد که باید آنها را مفروض گرفت و با آنها مسائل خود را حل کرد.

 

رجایی روشنفکری ایراندوست است

محمدتقی قزل‌سفلی دانشیار دانشکده سیاسی دانشگاه مازندران سخنران بعدی این مراسم بود. وی از دکتر فرهنگ به عنوان یک ایراندوست نام برد و افزود: دکتر رجایی مصداق متفکر و روشنفکر ایراندوست است. او نشانه های فراوانی از هویت ایرانی را با خود دارد و به معنای ایجابی کلمه دارای دو خصلت آن، یعنی باز نگه داشتن چشم به معارف جهان و شناختن کشور و زیست‌جهان است. رجایی از متفکران اندیشیدن به ایرانشهر است، در آنجاهایی که از نیاز به فارابی و تَنسر(روحانی زرتشتی عهد اشکانی) و... سخن گفته است.

 

رجایی غیرمستقیم اعتمادبه‌نفس را به دانشجویان منتقل می‌کرد.

حمیرا مشیرزاده دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران و یکی از شاگردان دکتر فرهنگ رجایی سخنران بعدی این نشست بود. وی شخصیت دکتر فرهنگ رجایی را بسیار منعطف و آرام معرفی نمود و گفت: من دکتر رجایی را نه فقط به عنوان استاد بلکه تمجیدگرانه به عنوان پدر هم دیده‌ام. کلاس های ایشان خشکی نسبی کلاس‌های علوم سیاسی را نداشت و نوعی اعتماد به نفس در دانشجویان ایجاد و انگیزه مطالعه و پژوهش و تحقیق را در آن ها بیدار می‌کرد.

مشیرزاده در ادامه افزود: بیشتر از انتقال معلومات مهم است که اساتید به دانشجویان درس‌های معلمی کردن بیاموزند. یکی از خصوصیات مهم فرهنگ رجایی این بود. او اعتمادبه‌نفس را نه مستقیم، بلکه به شکل روایت‌هایی از زندگی خود به دانشجویان القا می‌کرد. وقتی از تجربه های خودش از ایام کودکی در یکی از روستاهای اطراف اراک به نام خسبیجان تا سطح دانشگاه های آمریکا و غرب می‌گفت.

این استاد دانشگاه تهران به ویژگی جامعیت علمی و طبع ایران دوستی دکتر فرهنگ رجایی اشاره کرد و افزود: یکی از ویژگی‌های رجایی وسعت حوزه مطالعاتی و تدریس ایشان است. ایشان در عین حال می‌تواند این دانش گسترده را به هم پیوند دهد. مواردی از قبیل تاریخ ایران، اندیشه سیاسی در اسلام، ادبیات فارسی اندیشه سیاسی مدرن و غیره. یکی از نقاط اتکای ایشان در مفهوم پردازی ها تکیه بر دانش ایران زمین است. چیزی که نشان می دهد که ایشان چقدر ایرانی و صاحب نگاه ایرانی و ایراندوست هستند و سالها کار در خارج از کشور مانع از ایرانی بودن و ایرانی اندیشی نشده است.

 

سوال رجایی، چرایی افول ما است.

قدیر نصری دانشیار علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی به عنوان سخنران بعدی با بیان اینکه اثر چه کسانی با ما می‌ماند و دلیل این ماندن چیست، گفت: رجایی در دوران سخت و دشوار با ما بود. اثر دو گونه انسان‌های پدید و نجیب همیشه با ماست. بیشتر از هر چیز زندگی پرفراز و نشیب ایشان برایم جذاب است. ایشان ۶۷ سال پیش در روستای خسبیجان در حواشی اراک متولد شد. خانواده او را به اراک فرستادند که دیپلم بگیرد. او پس از اخذ دیپلم و تحصیل در دانشگاه تهران به دانشگاه ویرجینیا رفت و دکترای علوم سیاسی اخذ کرد و به مدت ۲۳ سال در دانشگاه های آمریکا و غرب تدریس و تحقیق کرده و اکنون هم به عنوان استاد تمام در دانشگاه کارلتون به عنوان رئیس دانشکده علوم انسانی مشغول است.

وی در ادامه افزود: من کتاب‌های او را زیر و زبر کرده‌ام و به این رسیدم که رجایی یک مسئله را در ایران و شرق یافته است. او می‌پرسد چرا ما ایرانیان بعد از عصر صفوی، بازیگر و نمایشگر شدیم و به تعطیلات تاریخ رفتیم؟ دردی که او تشخیص داد به غایت درست و دقیق است.

 

در کلاس‌های رجایی هر لحظه چیز تازه می‌آموختیم

حسینعلی نوذری عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد آخرین سخنران این مراسم بود. وی به بیان ویژگیهای علمی و توانایی  دکتر فرهنگ در پرداختن به جنبه های مختلف علوم سیاسی اشاره کرد و گفت: رجایی به ما آموخت که پرسش های علوم سیاسی بیشتر پرسش هایی هستند که ظاهراً جنبه‌های تئوریک دارند. اما برای تحلیل‌شان باید نگرش هزارتو داشت.

نوذری در ادامه افزود: در برابر این سوال ساده که چرا باید از دولت‌ها اطاعت کرد رجایی به ما چهار داعیه آموخت. اولین داعی، داعیِ قدرت است. الحق لِمن غلب. قدرت دیگران را به اطاعت وامی‌دارد. دوم داعی، داعی افلاطون مبنی بر خرد است. بن شرطی که در راس حکومت شاه‌فیلسوف حاضر باشد. سومین داعی، داعی حق الهی است. قدرتی که نشات گرفته از اراده الهی است. چهارمین داعی، داعی اراده عمومی و اراده مردمی است که از زمان منتسکیو و هابز و جان لاک آغاز می‌شود.

 

وی در ادامه ضمن بیان اینکه شخصاً از حضور در کلاس درس اساتیدی که چیز جدیدی نمی‌آموزاندند امتناع می‌کردم، گفت: اما در محضر حسین بشیریه، فرهنگ رجایی، عباس میلانی اینگونه نبود و در کلاس های ایشان هر لحظه می‌توانستیم چیز تازه بیاموزیم.

در پایان این مراسم ضمن تقدیر از سال ها مراتب و خدمات علمی و پژوهشی فرهنگ رجایی با اهدای لوح تقدیر از سوی نهادها و افراد مختلف، از آخرین کتاب او به نام «اندیشه و اندیشه‌ورزی» رونمایی گردید.

 

آدرس:

تهران، میدان هفت تیر، بلوار کریم خان زند، خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)،

نبش خیابان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

 

 تلفن:

021-88911611-5  

دورنگار:

021-88928521  

کدپستی:

1598666651  
     
           

Template Design:Dima Group