پنجشنبه - ۵ اردیبهشت - ۱۳۹۸
Apr 25 2019
ساعت :

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی نشست درباغ هویت ایرانی به همت گروه علوم سیاسی خانه اندیشمندان علوم انسانی و مجله دربند با حضور فرهنگ دکتر فرهنگ رجایی، دکتر حمید احمدی، دکتر حبیب ‌الله فاضلی و  دکتر شجاع احمدوند شنبه 20 مرداد در سالن فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

دکتر فرهنگ رجایی استاد برجسته دانشگاه  و پژوهشگر علوم سیاسی در این نشست اظهار کرد: هویت کیستی شما را مشخص می کند و آن کسانی که چیستی انسان را مشخص کردند و جرات کردند بگویند انسان چیست جز مصیبت چیزی به بار نیاوردند. انسان فطرتا قدرت طلب است و هابز می گوید انسان یک مصیبتی بیش از حد نیست. و هانا آرنت به خوبی می گوید که چیستی انسان را فقط خدا می داند. وی اشاره کرد: باید بدانید چه کسی هستید و اگر تعریفی از کیستی خود به صورت فردی و بین المللی نداشته باشید نمی توانید بازیگری کنید و در حال توسعه باشید و در آخر مصرف کننده می شوید و محصول جهان گیران خواهید بود. بنابراین بازیگری را جز با داشتن یک تعریفی از کیستی امکان ندارد.

رجایی تاکید کرد: هویت سه لایه دارد. لایه اول: تعریف من از خودم، لایه دوم: تعریف من از رابطه ام با دیگری، لایه سوم: تعریف من از رابطه ی کل وجود. تعریف این سه مورد باید مشخص باشد اگر معلوم نباشد شما نمی توانید بازیگری کنید. وی ادامه داد: در تعرف هویت در درجه ی اول به طور مثبت تعریف از مصالح می کند، به این دلیل که مصلحت بسیار اساسی است و سه لایه دارد: لایه های فردی، جمعی و همگانی می باشد که اگر رعایت نشود به ناچار در تعطیلی تاریخی فرد می ماند و هیچ کدام بر دیگری ترجیح داده نمی شود چون هر سه باید باشند. پژوهشگر علوم سیاسی افزود: تفرعن، تسلیم و زبون اندشی بسیار باعث سستی هویت خواهد شد. تفرعن جهان گیر است و زبون اندیشی تسلیم. اما کسانی که اعتماد به نفس دارند اهل حضور هستند و داشتن هویت یعنی اینکه برای خودت حضور قائل باشی. وی گفت: این مسئله مسئولیت همگانی دارد، دولت و جامعه و قاعده ی بازی باید معنایی داشته باشد که فرد بتواند با استفاده از آنها هویت خود را مشخص کند که اگر غیر این باشد عملکرد فرد واکنشی خواهد بود.

دکتر شجاع احمدوند، استاد علوم سیاسی دانشگاه  علامه طباطبائی، در مورد هویت ایرانی با نگاه اندیشه ی باستانی گفت: در مورد هویت ایرانی نظریه های مختلفی نوشته شده است از جمله مهم ترین آنها نظریه های آقای احمد اشرف است که در این کتاب به سه نظریه اشاره کرده است. وی ادامه داد: نظریه ی اول: نظریه ناسیونالیسم رومانتیک است که یک نگاه کاملا افراطی به گذشته ما دارد و مفاهیم ملت و هویت ملی ایران امروز ما را ریشه در آثار و اسطوره ایران باستان می داند و هیچ چیزی را جز گذشته ما مورد توجه قرار نمی دهد. نظریه دوم: روایت های مدرنیستی و پست مدرنیستی می باشد، که نگاهی تفریطی به گذشته دارد و معتقد است که بحث هویت ملی یک جعل و ساخته ای است از یکی دو قرن پیش و پرداختن به گذشته ما را منحرف می کند. و نظریه سوم: روایت تاریخ نگرانه است که پیوند میان دو نظریه قبل است و درست است که هویت ملی یک هویت جدیدی است اما یک هویت تاریخی است.

احمدوند تاکید کرد: در مورد نظریه تاریخی اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد که برخی معتقدند محصول دوره ی ساسانیان است و برخی معتقدند که محصول دوره ی قبل از ساسانیان (هختمنشیان و حتی ماد) می باشد. و من معتقد هستم که هویت ایرانی ریشه در رویکرد تاریخی دارد. وی افزود: اندیشه باستان ایرانی محصول دو ستون می باشد؛ اولی ادیان است که جلوه ی آسمانی اندیشه ی باستانی است و دومی اسطوره است که جلوه ی زمینی است. این استاد دانشگاه ادامه داد: اندیشه سیاسی باستانی به دنبال این است که جلوه ای از امر آسمانی را در زمین جاری کند و انسانی که در چنین جامعه ای زندگی می کند به نوعی در ارتباط با طبیعت و با نظم کیهانی و هستی شناسی است و جهان بینی حاکم بر این انسان، جهان بینی خیمه ای است به این معنی که نظمی بر فراز این هستی حاکم است و در ذیل این هستی فردی است به نام شاه آرمانی.

وی در پایان گفت:  اندیشه سیاسی باستانی ایران نوعی کپی برداری از مفهوم شاه آرمانی است که نامش را نظریه ایرانشاهی میگذارم. این نظام  ایرانشاهی چند ویژگی دارد که از جمله: "اشه"، که نماد نظم است و این نظام شاهی مبتنی بر چارچوب نظم کیهانی و هستی است. "وهومنه"، که به معنی پندار نیک است. "اسپندارمز": بحث رضایت است. "امرتات"، مفهوم تداوم است و در واقع بیانگر موروثی حاکمیت است به این دلیل که به مفهوم انتقال تجارب است. "هروتات"، نگاه کمال گرا و توسعه گرا است و "خشتروئیریه": نماد اقتدار است. این مفاهیم بنیادهای اندیشه ایرانی است که می توان بررسی کرد که امروز ما چقدر از این مفاهیم انحراف داریم. ما این بحث ها رو مدیون نوشته ها و افکار فرهنگ رجایی هستیم.

دکتر حمید احمدی، استاد دانشگاه تهران، در مورد انگیزه‌های نگارش آثار دکتر فرهنگ رجایی و دلایل پرداختن به موضوع هویت ایرانی و همچنین جریان شکل‌گیری تدوین این آثار ارائه اظهار کرد: سیاسی شدن هویت ایرانی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد، در واقع جریان خاصی با تکیه بر مسائل قومی شروع شد که باعث زیر سوال بردن هویت و کیان ایرانی شده است. وی ادامه داد: کسانی که پاسدار این هویت ایرانی بودند با دراختیار داشتن توان مالی و قدرت با سیاست های خود در هویت ایرانی برعکس عمل می کردند و از اویل دهه نود تا امروز تلاش های بسیاری توسط نیروهای جامعه ی مدنی و روشنفکران و به خصوص دانشجویان برای حفظ کیان و هویت ایرانی صورت گرفته شده است. وی افزود: دانشجویان و پژوهشگران در محل زندگی های خود که بیشتر محل زیست اقوام ایرانی بود مانند کردی و آذری تلاش های برای حفظ هویت ایرانی انجام داده اند. در حالی که سردمداران و مسئولان جامعه نسبت به هویت ایرانی بی تفاوت بودند. در واقع جامعه ی مدنی وظیفه ی خود را چه به لحاظ تاریخی و چه به لحاظ تئوریک از طریق نوشته ها و چاپ نشریات به خوبی انجام داده و جانبدار هویت ایرانی در تمام مشکلات بوده اند.

حمید احمدی تاکید کرد: مهم ترین مسئله سیاست گذاری هویت است که به دولت برمی گردد. که متاسفانه در ایران دولت و نخبگان در سیاست گذاری هویت کوتاهی کرده اند. و راه سیاستگذاری هویتی جنبه ی فراملی داشته است یعنی مسئله ایران و ملت مغفول شده است. وی اشاره کرد: آنچه باید مورد توجه قرار گیرد لزوم اصلاح خود دولت و افراد نظام سیاسی است که باید به مسئله هویت ایرانی بها بدهند و در سیاست گذاری خود بر روی هویت سرمایه گذاری کنند. در حالی که این سرمایه گاری در ایران بر مننای هویت ایرانی نیست و بر مبنای یک سری مسائل آرمانی است که جنبه ی فراملی دارد. وی در پایان گفت: افرادی چون فرهنگ رجایی در کشور کانادا و شهر اتاوا برای دفاع از هویت ایرانی و آشنایی نسل جوان مهاجر با این هویت ایرانی فعالیت کرده و او می‌کوشد آن‌ها را با میراث ادبی ایران انس و الفت بدهد اما آیا این تلاش‌ها کافی است؟ متاسفانه جامعه یک راه می‌رود و نظم سیاسی در ایران به راه دیگری می‌رود!

دکتر حبیب الله فاضلی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، با نگاهی مثبت به آثار آقای دکتر فرهنگ رجایی گفت: یکی از نکات مثبت در آثار آقای فرهنگ رجایی، داشتن دانش علوم سیاسی و ماهیت اجاره نشینی این رشته می باشد، در واقع جریان اصلی ایران متکی بر تجربه زیستی و تاریخ اروپای باختری و آمریکای جنوبی است که کارهای آقای فرهنگ رجایی اسیر این جریان نیست در واقع تردد بین تاریخ، تجربه و جهان زیستی ایرانی است.

🔹وی ادامه داد: از دیگر دیدگاه های مثبت کتاب های ایشان که نامش را کنش رابین هودی می گذارم. در واقع کتاب های فرهنگ رجایی ضمن پرداختن به نظریه ها، به متون کلاسیک می پردازد. و همچنین دعوت به تماشای بهشت می کند، یعنی ایشان بین ادبیات، سیاست و اندیشه ی سیاسی ارتباط برقرار می کند.

دکتر فاضلی افزود: از دیدگاه های مثبت این کتاب اهمیت راهبردی آن است یعنی هویت اندیشه ملی است. اهمیت کار ایشان در این است که هویت ایران بسیار مشخص است هم از زاویه اندیشه های پست مدرن و هم از زاویه گروه های تجزیه طلب می باشد. در برخی از اندیشه هایش استعاره ای به کار رفته است در واقع کمک گرفتن از مفاهیم و اصطلاحات ایرانی برای توضیح فرآیند تکامل هویت ایرانی است و هویت ایرانی یک هویت غیرناسیونالیستی است. وی در کنار دیدگاه های مثبت به آثار ایشان انتقاداتی کرد و اظهار کرد: یکی از انتقادات وارده بر آثار ایشان این است که ایشان معتقدند رهیافتشان کلی نگرانه است اما اندیشه سیاسی پسا روشنگری و تفکیک و در پی کمی سازی است و نگاه جزئی نگر نمی تواند به حقیقت راه پیدا کند، بایستی نگاه کلی نگر باشه. در حالی که در آثار ایشان جزئی نگری دیده می شود تا کلی نگری. فاضلی در پایان گفت: ازدیگر انتقادات وارده بر آثار ایشان این است که روحیه عرفانی دارد و گاهی احساس ضد عقل می شود. و ایشان تلاش می کند بین جماعت گرایی و لیبرالیسم و عرفان مولوی یک جمعی بزند در حالی که از لحاظ نظری تفاوت هایی دارند. ایشان به تاریخ مادی نمی پردازد و با خوش بینی از کنار آن می گذرد.

 

اطلاعات تماس

آدرس:

تهران، خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)، نبش

 

ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

 

تلفن: 021-88911611-3
دورنگار: 021-88928521
کدپستی: 1598666651
   

      

Template Design:Dima Group