چهارشنبه - ۲ مرداد - ۱۳۹۸
Jul 24 2019
ساعت :

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، یادبود علمی مرحوم محسن جهانگیری، از استادان و محققان نامی عرصة فلسفه، دوشنبه 10تیرماه با حضور دکتر محمدرضا بهشتی(عضو هیأت علمی دانشگاه تهران)، دکتر نصرالله حکمت(عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)، دکتر شهید اعوانی(عضو هیأت علمی موسسه حکمت و فلسفه ایران)، دکتر مالک شجاعی جشوقانی(عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی) به همراه همسر و خانواده این استاد فقید فلسفه با همکاری مرکز نشر دانشگاهی و جشنواره بین المللی فارابی در سالن خیام خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

دو سخنران محوری این مراسم دکتر محمدرضا بهشتی و دکتر نصرالله حکمت هریک ضمن بیان خاطرات خود از مرحوم محسن جهانگیری به واکاوی ابعاد گوناگون شخصیت علمی و اخلاقی ایشان پرداختند.

در ابتدای این نشست، دکتر محمدرضا بهشتی گفت: جلسه یادبود مرحوم جهانگیری علاوه بر اینکه ذکر یاد و تکریم شأن ایشان محسوب می‌شود، ابعاد و مشی زندگی پژوهشی و آثار ایشان نیز می‌تواند راهگشای وضع امروز جامعه علمی باشد. نحوه تدریس مرحوم جهانگیری به‌معنای واقعی کلمه به‌شیوه معلمی بود و بسان یک معلم هم پیوستگی مطالب را در ارائه، رعایت می‌کرد و هم بیان شیوا و شمرده‌ای داشت که موجب ماندن سخنان در ذهن دانشجویان می‌شد. نام مرحوم جهانگیری در ایران با طرح اسپینوزا گره خورده است به‌دلیل تمرکز ایشان از زمان رساله دکتری‌شان به‌روی این فیلسوف غربی، و در همان سال‌های ابتدایی تدریس نیز در قالب واحدهای درسی مطالب اسپینوزا را ارائه می‌کرد و هنگام تدریس اسپینوزا، تعابیر مرحوم جهانگیری درباره او توأم با نوعی تکریم و احترام بود.

مدیر گروه فلسفه دانشگاه تهران گفت: بنده از سال 1362 پس از آنکه مقداری از علوم قدیمه را در حوزه علمیه خوانده و از رشته پزشکی نیز انصراف داده بودم، در گروه فلسفه دانشگاه تهران با مرحوم جهانگیری آشنا و نزدشان تلمذ کردم. ایشان در آن زمان دو درس کلام و تاریخ کلام را تدریس می‌کرد و نکته جالب برای من این بود که علی‌رغم عدم‌وجود درس تاریخ کلام در کشور، مرحوم جهانگیری به‌قدری مسلط بر این موضوع بود که می‌توانست تدریسش کند. مرحوم جهانگیری در زمینه کلام اسلامی، فلسفه اسلامی، فلسفه غرب و همچنین عرفان تسلط شگرفی داشت و تعلق خاطر و دقتشان در عرفان، پس از انتشار کتاب ابن‌عربیِ وی و برخی سرنخ‌هایی که در این کتاب درباره اندیشه ابن‌عربی ارائه می‌دهد مشخص شد.

وی گفت: اهتمام مرحوم جهانگیری به پژوهش خصوصاً امر تتبّع حتی در سنین بالا و وسواس و دقت ایشان در این زمینه از جمله نکات بارز دیگر شخصیتشان هست، برای نمونه هنگامی که به‌روی کتاب تأملات دکارت که متعلق به اسپینوزاست مشغول تتبع بود، نزدیک به 16‌ــ‌15 بار با بنده تماس تلفنی گرفت و علی‌رغم اینکه بنده شاگردشان بودم درباره برداشت‌هایشان از آن کتاب با من مشورت و گفت‌وگو می‌کرد و این نشان‌دهنده تواضع و همچنین وسواس در پژوهش است.

در پایان بخش اول این مراسم دکتر محمدرضا بهشتی به خاطرة دیدار آیت‌الله هاشمی(ره) با استاد محسن جهانگیری اشاره کرد و افزود: آقای جهانگیری قبل از اینکه به دانشگاه بیاید در فضای حوزوی مدرس قهاری بود که برخی از چهره‌های شاخص حوزوی نزد ایشان درس خوانده بودند. روزی با مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی سخنی درخصوص مرحوم جهانگیری گفته شد که مرحوم هاشمی بسیار با تکریم و احترام از جناب جهانگیری یاد کرد و به‌خاطر دارم در یک جلسه‌ای وقتی مرحوم هاشمی با مرحوم جهانگیری دیدار کرد، پس از اصرارهای فراوان مرحوم جهانگیری به آیت الله هاشمی برای پیش‌قدم شدن در خروج از درب، آقای هاشمی قبول نکرده گفت که "من در نزد استاد، جلوتر حرکت نمی‌کنم". در محفلی دیگر هم وقتی با مرحوم موسوی اردبیلی درباره آقای جهانگیری صحبت می‌کردیم خاطرات توأم با تکریم بسیار مرحوم موسوی اردبیلی از ایشان کاملاً نشانه عظمت مرحوم جهانگیری در تدریس بود.

در بخش دوم مراسم دکتر نصرالله حکمت استاد گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی و نویسنده کتاب فارابی در سوگ این استاد فقید گفت: بنده با مرگ مرحوم جهانگیری به یاد خروج فارابی از بغداد افتادم. معلم ثانی، حکیم فارابی قریب به 50سال در شهر بغداد زندگی کرد و روزی که از این شهر خارج شد، بغداد از خروج او مطلع نشد زیرا آن هنگامی هم که فارابی در بغداد بود، این شهر نمی­دانست که چه حکیم بلندمرتبه­ای در آن زیست می­کند. اینک پس از گذشت بیش از صدسال از زمان خروج فارابی از بغداد این حس را داریم که گویی در زمان و مکانی زیست می­کنیم که وجود همه متفکران، صاحب نظران، فیلسوفان و معلمان کالعدم است و گویی ما به تفکر و فیلسوف نیاز نداریم و امور مملکت­مان بی تفکر هم جاری است. این امر نشانه آن است که کون فی­العالَم و کون فی­العالِم منسوخ گشته و انسان­ها بیشتر به این میل دارند که کون فی­المعلوم داشته باشند و در جهان لانه زیست کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به خاطره­ای علمی در باب فضایل مرحوم جهانگیری گفت: افتخار بنده این است که همواره شاگرد فیلسوف فقید مرحوم جهانگیری هستم و قریب 15سال محضر ایشان تلمذ کردم. اگر بخواهم فضایل او را بشمارم فهرست بلندبالایی در دست خواهم داشت از جمله خلق نیکو و ادب مثال زدنی ایشان حتی در مواجهه با شاگردانشان، تدین، تقوا و وارستگی او نیز بسیار چشم گیر بود. همچنین انتقاد پذیری و تغافل ایشان در مواجهه با افراد بسیار دیدنی بود. خاطرم هست که در جلسه ی دفاع از رساله دکتری، بنده در محضر مرحوم جهانگیری، داور رساله بودم. در آن جلسه نکته­ای را از یکی از نسخه های بدلی درباره الهیات شفاءِ بوعلی ذکر کردم که با متن اصلی منطبق نبود و حس کردم اگر این نکته را درون نسخه اصلی قرار بدهیم آنگاه متن الهیات شفاء کاملا دگرگون می­شود، در جلسه مرحوم جهانگیری به گفته بنده اعتنایی نکرد اما بعد از مدتی که ایشان نسخه بدل و متن را تطبیق داد به بنده فرمود که نکته تو درست بود؛ اینچنین خلقی در کمتر استادی یافت شدنی است.

استاد فلسفه دانشگاه شهید بهشتی و نویسنده کتاب حکمت و هنر در عرفان ابن عربی گفت: بنده قصد دارم تمام آموخته­هایم از خلق و سلوک مرحوم جهانگیری را در قالب سه آموزه  راهبردی بیان کنم:

1-کمتر از آنچه هستیم دیده شویم؛ امروزه متاسفانه روزگار دیده شدن و رسیدن به شهرت است و در چنین روزگاری، بزرگانی همچون جهانگیری به دنبال دیده نشدن بودند.

2-کمتر از آنچه می­دانیم بنویسیم. مرحوم جهانگیری در کتاب عظیمشان درباره ابن عربی همین نکته را تصریح می­کند. بنده معتقدم هر فردی که در ایران قصد دارد در زمینه ابن عربی پژوهش کند اگر کتاب مرحوم جهانگیری را نبیند در شناخت ابن عربی دچار ضعف خواهد بود. امروزه در جامعه ما، انسان­هایی هستند که چندین مجلد کتاب می نویسند اما یک کلمه درون این چندین مجلد معنایی منتقل نکرده اند. بسیاری از ما ساعت ها سخنرانی می کنیم اما فی الواقع یک کلمه سخن نمی­گوییم.

3-بیشتر از آنچه می گوییم رفتار و عمل کنیم. مرحوم جهانگیری به راستی نصف آنچه را عمل می کرد به بیان نمی آورد و پیرو این بیان ائمه(ع) بود که:«کونوا دعاةً الناس بغیر السنتکم»(بی­زبان، دیگران را دعوت کنید).

اطلاعات تماس

آدرس:

تهران، خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)، نبش

 

ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

 

تلفن: 021-88911611-3
دورنگار: 021-88928521
کدپستی: 1598666651
   

      

Template Design:Dima Group