یکشنبه - ۱۰ مهر - ۱۴۰۱
Oct 02 2022
ساعت :

در نشست "آسیب‌های عصب روان‌شناختی کودکان پیش‌فعّال" مطرح شد:

 

کودکان پیش‌فعّال امّا آرام

 

گزارش: ملیکا بیگی

 

نشست "آسیب‌های عصب روان‌شناختی کودکان پیش‌فعّال" با سخنرانی سیما قدرتی، عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز به همت گروه روان‌شناسی خانه اندیشمندان علوم انسانی و با همکاری انجمن عصب‌روان‌شناسی ایران به تاریخ ۲ شهریور ۱۴۰۱ در سالن حافظ این خانه برگزار شد.

 

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، این جلسه با موضوع شناخت اختلال پیش‌فعالی(ADHD) و چگونگی تشخیص و درمان آن صورت گرفت. در ابتدا سخنران این جلسه با اشاره به اینکه این اختلال از شایع‌ترین نوع اختلالات روانی در کودکان است و بیشترین میزان مراجعه به کلینیک‌ها را اختصاص می‌دهد گفت: اکثر مردم، بچه‌های پر جنب و جوش را پیش‌فعال تلقی می‌کنند در حالی که این اختلال انواع مختلف دارد و یکی از آنها تکانشگری(hyperactive) است و ازعلائم آن می‌توان به پرحرفی(talkative )، کم طاقتی( impaulsive)، عمل بدون تفکر( thinking after acting) و عدم ترس از آتش و ارتفاع اشاره کرد. نوع دیگر این اختلال عدم تمرکز و توجه(in attention) است که کودک در آن دچار حواس پرتی، فراموشی و عدم نظم دهی می‌شود. همچنین یک کودک دچار ADHD ممکن است ترکیب هر دو نوع را داشته باشد.

 

 

این عصب روانشناس در ادامه افزود: ADHD هجده نشانه دارد و زمانی کودکان برچسب اختلال را می‌گیرند که حداقل شش نشانه را در دو موقعیت بروز دهند. در نتیجه هر کودکی که جنب و جوش بالایی دارد یا فراموش کار است را نمی‌توان در ردیف کودکان ADHD قرار داد.

 

قدرتی در تقسیم‌بندی پیش‌فعالی توضیح داد: ADHD را بر حسب شدت و ضعف اختلال یا نوع نشانه‌هایی که کودکان بروز می‌دهند می‌توان تقسیم بندی کرد. شایع‌ترین نوع ADHD مربوط به کودکان تکانش‌گر است که جنب و جوش و فعالیت زیادی دارند و کمتر خسته می‌شوند و نوع دیگر مربوط می‌شود به بچه‌هایی کم تمرکز که دچار حواس پرتی یا فراموش کاری هستند. و در دسته سوم کودکانی که هر دو نوع این علائم را به طور ترکیبی با هم دارند.

 

وی درباره‌ مشکلات ثانویه پیش فعالی در کودکان گفت: ممکن است در مدرسه به آنها برچسب بچه درس نخوان و بی‌انظباط زده شود و احتمال دارد که نتوانند در گروه سنی خود، دوستان خوبی پیدا کنند در نتیجه این کودکان اگر از سمت خانواده و جامعه، توجه و تشویق لازم را دریافت نکنند و سطح عزت نفس‌شان کاهش پیدا کند ممکن است برای اثبات خود و قرارگیری در مرکز توجه دست به کارهایی خطرناک و خلاف ارزش و فرهنگ خانواده بزنند.


او همچنین در مورد اختلالات شایع همراه با اختلالADHD افزود: کودک مبتلا به ADHD ممکن است اختلالی نظیر لجبازی مقابله‌‌ای(ODD) را داشته باشد. در این اختلال کودک برای رسیدن به خواسته‌اش خیلی پافشاری می‌کند و همچنین خیلی زودرنج است و ممکن است اگر به خواسته‌اش نرسد تا مدت‌ها این موضوع را در ذهنش داشته باشد در حالی‌که در رابطه با دیگران شاید اصلا اهمیتی به خواست آنها ندهد. اختلالات دیگری که ممکن است با ADHD همراه شود اختلال سلوک، اختلال یادگیری(LD) و اختلال وسواس است.

 

قدرتی راجع به بهبود ADHD با گذشت زمان توضیح داد و گفت: در کودکان تکانشگر(hyperactive) با بالا رفتن سن ممکن است با کاهش ۲۰ تا ۴۰ درصد رو به رو باشیم ولی در کودکان کم‌ توجه(in attention) تا زمانی که درمانی دریافت نکند به خودی خود بهبود حاصل نمی‌شود. البته در کودکان تکانشگر هم اگر درمان صورت نگیرد ممکن است در روابط شغلی، عاطفی و اجتماعی آینده‌شان دچار مشکل شوند.



این عضو هیئت علمی درباره سن تشخیص اختلال ADHD گفت: اگر کودک (hyperactive) حاد باشد از ۳-۴ سال مشخص می‌شود کمااینکه والدین گاهی اظهار می‌کنند که این کودکان حتی در زمان نوزادی هم کودکان بی‌قراری بودند. اما در دسته (in attention) زمان تشخیص دیرتر و دوره‌ای‌ است که کودک محیط آموزشی را تجربه می‌کند.

 

او در خصوص حوزه‌های روان‌شناختی که این کودکان در آنها دچار مشکل می‌شوند از حوزه مهارت هایی اجرایی(executive skill) نام برد و تشریح کرد: در این حوزه، حافظه کاری(working memory) نمی‌تواند به خوبی عمل کند در نتیجه، دسترسی سریع به اطلاعات موجود در حافظه امکان پذیر نیست. برای مثال: کودک در خانه درس حفظی را می‌آموزد ولی هنگام امتحان فردا چیزی بخاطر ندارد حال اگر معلم در این زمینه آموزش دیده باشد کلمات کلیدی را به او یادآوری می‌کند و اطلاعات برای کودک دوباره بازگردانده می‌شود. همچنین در حوزه مهارت‌های اجرایی، نظم دهی(organization) از فعالیت‌هایی است که کودک مبتلا به این اختلال به سختی می‌تواند آن را اجرا کند چرا که توان چینش نقشه ذهنی را ندارد یا در حوزه برنامه‌ریزی(planning) که به حوزه نظم‌دهی نیز مربوط می‌شود او نمی‌تواند زمان را مدیریت کند. برای مثال: فعالیت‌هایی مثل انجام تکالیف مدرسه که نیاز به کوشش ذهنی دارد برای آنها به کندی می‌گذرد ولی مدت زمان بازی برایشان کوتاه است.
نگهداری اطلاعات در مسیر(set maintenance) یکی دیگر از فعالیت‌هایی‌ است که کودک قدرت انجام آن را ندارد برای مثال: کودک نمی‌تواند سیر داستانی از یک کارتون را به درستی تعرف کند.
وی همچنین افزود: عدم قدرت مهار خود(inhibition) از شایع‌ترین مسائلی‌ است که از آن برخوردارند. کودک اولین فکری که به سرش برسد را عملی می‌کند و به پیامد‌های آن یا راه‌های دیگر فکر نمی‌کند. عدم انگیزه از دیگر مشکلاتی‌ است که این کودکان با آن مواجه‌اند برای مثال: برای ایجاد انگیزه در یک کودک معمولی شاید دو یا سه بار تشویق، کفایت کند و انگیزه از حالت بیرونی به درونی منتقل شود ولی برای یک کودک ADHD ممکن است حتی تا دوره نوجوانی این تشویق ادامه پیدا کند.

 

قدرتی درباره‌ راه‌های درمان این اختلال گفت: اگر ADHD در طیف شدید باشد اولین راه، دارودرمانی است و بعد از آن درمان‌های غیر دارویی شروع می‌شود. از دیگر روش‌ها، آموزش مدیریت رفتار به والدین(PMT) است که هر چه سن کودک کمتر باشد؛ اولویت شروع این درمان بیشتر است. در این درمان، والدین ضمن یادگیری رفتار با کودک انواع بازی تقویت حافظه و ایجاد انگیزه را آموزش می‌بینند. دسته دیگری از درمان‌ها، متمرکز بر محیط‌های آموزشی است به طوری که چیدمان کلاس، تدریس معلم و شیوه آموزشی باید به نحوی باشد که به درمان و بهبود این کودکان کمک کند.
وی در آخر افزود: بازی‌ درمانی و تمرینات شناختی نیز از راه های دیگر درمان است که اگر درمانگر تهبر کافی را داشته باشد می‌تواند نتیجه بخش باشد.

 

آدرس:

تهران، میدان هفت تیر، بلوار کریم خان زند، خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)،

نبش خیابان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

 

 تلفن:

021-88911611-5  

دورنگار:

021-88928521  

کدپستی:

1598666651  
     
           

Template Design:Dima Group