شنبه - ۴ تیر - ۱۴۰۱
Jun 25 2022
ساعت :

استاد مباحث دشوار

گزارش تفصیلی آیین نکوداشت استاد سید ابراهیم دیباجی

گزارش: حسین میری رامشه

 

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی عصر روز سه شنبه 30خرداد 1401 آیین نکوداشت دکتر سید ابراهیم دیباجی، استاد بازنشسته دانشگاه تهران با حضور جمعی از علاقمندان و دانشجویان این استاد پیشکسوت در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

 

 

در ابتدای این مراسم دکتر خلیل پروینی، مدیر گروه زبان و ادبیات عربی خانه اندیشمندان علوم انسانی گفت: گروه زبان و ادبیات عربی خانه اندیشمندان علوم انسانی از دو سال پیش کار خود را آغاز کرده است و تاکنون پنجاه و پنج برنامه از قبیل آیین نکوداشت، درسگفتار، جلسات تجربه زیسته، نشست تخصصی و نقد و بررسی را برگزار کرده است.

 

استاد دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: فرهنگ تکریم علما ریشه در باورهای مذهبی ما دارد و خداوند نیز در قرآن کریم می‌فرماید اگر کسی عالمی را تکریم کند، گویی پروردگار را تکریم کرده است و این اقدام گروه زبان و ادبیات فارسی برای تکریم مقام استاد دیباجی به واقع اقدام کوچکی در حد بضاعت کم این گروه است.

 

دکتر پروینی در خاتمه سخنان خود افزود: استاد دیباجی تحلیل انتقادی را به ما آموخت. بر موج سوار نشد بلکه خود موج‌ساز شد و هیچگاه مرعوب کسی نشد. استاد دیباجی همواره نسبت به همه همکاران و بزرگان زبان و ادبیات عربی انتقادی مواجه می‌شد، اما شأن و احترام آن‌ها را نیز حفظ می‌کرد و این الگویی درخشان برای همه ما شاگردان استاد دیباجی است.

 

دکتر عبدالحسین فقهی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز به عنوان دیگر سخنران این مراسم گفت: درروزگار قحطی وفا، این وفاداری شما برای ارج نهادن منزلت علمی استاد دیباجی، شایسته تقدیر و تشکر است.

 

این استاد زبان و ادبیات عربی در ادامه گفت: اگر بخواهم به طور اختصار به سبک و روش آموزشی استاد دیباجی اشاره کنم، باید بگویم که برای ایشان اجتهاد در ادبیات و بلاغت، تفاهم و منطق زبان، بیش از قواعد قالبی خودساخته مورد عنایت و توجه بود. یعنی اصالت تفاهم نه قواعد، که به عبارت دیگر قواعد را در خدمت تفاهم استعمال می‌دانستند و این تاکید بر عقلانیت و تبین فلسفی مفاهیم ادبی و بلاغی قدرت استنباط و تحلیل دانشجویان را دو چندان می‌کرد.

 

 

دکتر علی اصغر قهرمانی مقبل به عنوان سومین سخنران این مراسم گفت: باید از خانه اندیشمندان علوم انسانی تشکر کرد که در اوج کرونا و رکود جلسات حضوری، جلسات نکوداشت اساتید و جلسات گپ و گفت با اساتید زبان و ادبیات عربی را به صورت مجازی ادامه می‌داد و باعث می‌شد تا ما خانواده زبان و ادبیات عربی احساس غربت نکنیم.

 

این استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: استاد دیباجی در سال 1981 از رساله دکتری خود دفاع کرده‌اند. چهل و یک سال از از آن موقع گذشته اما ایشان همچنان نه فقط به رشته زبان و ادبیات عربی بلکه به شکل خاص‌تر به تفکر خدمت می‌کنند و ما همگی مدیون خدمات ارزنده ایشان هستیم.

 

دکتر محمد حسن فوادیان، استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران ضمن اشاره به این نکته که تکریم استاد از تکریم پدر کمتر نیست، گفت: افتخار من این است که در همه دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجوی استاد دیباجی بوده‌ام. وقتی به جای جای دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشکاه تهران می‌نگرم، خاطره‌ای از استاد دیباجی دارم و همواره به یاد ایشان هستم.

 

فوادیان افزود: وجود معلم و استاد خود عین ثواب است و نگاه به چهره استاد نیز ثواب. همچنان که پیامبر اسلام نیز می‌فرماید نگاه کردن به چهره عالم، از جهتی محبتی که به او داریم، عبادت است. امیرمومنان نیز می‌گوید اگر کسی عالمی را تکریم کند، گویی خدا را ستوده است.

 

دکتر رقیه رستم‌پور، عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا به عنوان پنجمین سخنران این مراسم در سخنانی کوتاه گفت: نظم، انضباط، تمرکز و دقت علمی استاد دیباجی ستودنی است. از همین رو تدریس مباحث سنگین منطق و بلاغت، که الحق کار بسیار دشواری است، از عهده اساتید دقیقی همچون دکتر دیباجی برمی‌آید.

 

استاد دانشگاه الزهرا ادامه داد: شیرین‌ترین خاطره من از استاد دیباجی به جلسه دفاع از رساله دکتری‌ام بازمی‌گردد. لطف و محبت استاد در دفاعی که از پژوهش این دانشجو کوچک خود کردند، خاطره‌ای را برایم ساخت که تا آخر عمر از یادم نخواهد رفت و همیشه وامدار لطف و زحمات ایشان هستم.

 

دکتر اکبر ایرانی، رئیس موسسه پژوهشی میراث مکتوب دیگر سخنران مراسم نیز در سخنانی گفت: بدون مبالغه می‌گویم، استاد دیباجی به شدت بی‌ریا و متواضع هستند. به عنوان مثال به خاطر دارم در دوره‌ای ایشان پانزده ترفیع سالانه از دانشگاه طلبکار بودند اما هرگز به دنبال این جور ترفیعات و درجات علمی دانشگاه نبودند.

 

 رئیس موسسه پژوهشی میراث مکتوب افزود: یکی از ویژگی‌های دکتر دیباجی این است که دروس حوزوی را بسیار خوب آموخته‌اند. همین امر موجب وجه تمایز ایشان در دانشگاه و در میان دیگر اساتید شد چراکه به مباحث عربی حوزوی اشراف کامل دارند.

 

 

هفتمین سخنران مراسم نکوداشت استاد سید ابراهیم دیباجی، دکتر کبری روشنفکر در سخنانی گفت: در دریای بی‌شمار انسان‌ها، گاه با انسان‌هایی مواجه می‌شویم که در مسیر زندگی حضورشان برای همیشه شما برکت دارد و آقای دکتر دیباجی برای همه ما یکی از همین انسان‌های بزرگ بود که چیزهای زیادی را از او آموختیم.

 

این استاد دانشگاه تربیت مدرس افزود: در کلاس عرفان استاد، با یاد زاد اقدس الهی پرواز می‌کردیم، در کلاس بلاغت، از راز و رمز کلام عرب به عمق زبان راه می‌افتادیم، در کلاس تفسیر قران کریم، بلاغت خالق قرآن را کشف و شهود می‌نمودیم و در کلاس صرف و نحو، راه را به سمت مدرسه متعادل و عقل محور می‌شکافتیم.    روشنفکر ادامه داد: دیباجی در کلاس‌های درس خود تنها یک هدف داشت و آن  تبیین "من عرف نفسه فقد عرب ربه" بود و به خوبی این نکته را به دانشجویان خود آموخت.

 

دکتر حامد صدقی، استاد بازنشسته زبان و ادبیات عربی دانشگاه خوارزمی نیز خاطرنشان کرد: نکوداشت و ارج‌نهادن بزرگان امری پسندیده است. اما اگر این نکوداشت‌ها همراه با آموزش نباشد، چندان ارزشی ندارد. لذا امیدوارم نسل جوان و به ویژه دانشجویان مقاطع تکمیلی در چنین جلساتی شرکت کنند تا سنت تکریم بزرگان خود را آموزش ببینند.

 

صدقی ادامه داد: یک وجه مشترک بین اساتید دانشگاه و حوزه وجود دارد و آن سروکار داشتن با متن است. اما حوزه برعکس دانشگاه با متن سطحی برخورد نمی‌کند. دیگر اینکه در حوزه‌های علمیه، مطالعه با تفکر همراه است و این تفکر در دانشگاه‌های ما عمدتاً غایب است.

 

این استاد بازنشسته دانشگاه خوارزمی افزود: استاد دیباجی اهل تفکر است و نه صرفاً اهل مطالعه. بسیاری از اساتید دانشگاه مطالب مطالعه شده را مدام تکرار می‌کنند بدون اینکه تفکری کرده باشند. به جرأت می‌گویم استاد دیباجی در هر جلسه دفاعی که شرکت می‌کرد، براساس موضوع جلسه، نکته‌ای جدید را مطرح می‌کرد و این نتیجه تفکر مداوم است.

 

آخرین سخنران مراسم، دکتر سید ابراهیم دیباجی نیز در سخنرانی خود عنوان کرد: افزون بر سپاس و تشکر برای برگزاری چنین جلسه‌ای، این نکته را یادآور می‌شوم که تشکیل و ترتیب چنین مجالسی در راستای اعتبار خاصی است و اگر نام و عنوان فرد یا شخص خاصی یاد شده، به اعتبار آن است که فرد مورد گزارش، خدمتگزار افرادی بوده که پیرامون موهبت عظیم الهی کوشش نموده است.

 

استاد دیباجی در بخش دیگری از سخنرانی خود خاطرنشان کرد: متاسفانه مسئله قرآن در همه کشورهای اسلامی آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته است. قرآن را نباید دست کم گرفت، قرآنی که شأن انسان اینگونه والا می‌داند. صد و سیزده کتاب از جانب پروردگار به انسان‌ها عرضه شده است و تمام این صد و سیزده کتاب جملگی در قرآن جمع و عرضه شده است. نبابراین نباید قرآن را دست کم گرفت. قرآنی که انسان را "جاعل فی الاعرض خلیفه" می‌داند.

 

پس از سخنرانی استاد دیباجی و در بخش پایانی مراسم، هدایای نفیسی به رسم یادبود از سوی خانه اندیشمندان علوم انسانی، موسسه پژوهشی میراث مکتوب، دانشگاه تهران، دانشگاه خوارزمی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و انجمن علمی زبان و ادبیات عربی به استاد سید ابراهیم دیباجی تقدیم شد.

 

 

 

 

 

آدرس:

تهران، میدان هفت تیر، بلوار کریم خان زند، خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)،

نبش خیابان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

 

 تلفن:

021-88911611-5  

دورنگار:

021-88928521  

کدپستی:

1598666651  
     
           

Template Design:Dima Group